Σχεδιασμός Μεταφορικών Συστημάτων

Περιγραφή Μαθήματος:

Εισαγωγή στις βασικές συνιστώσες του προβλήματος του Σχεδιασμού (Planning) των Μεταφορών. Βοηθά τους σπουδαστές να κατανοήσουν την ανάγκη για συστηματική ανάλυση του Σχεδιασμού των Μεταφορών και τη δυνατότητα των μοντέλων ως εργαλείων σχεδιασμού. Παρουσιάζονται μοντέλα πρόβλεψης της ζήτησης (εκτίμηση των μελλοντικών αναγκών σε υποδομές και μέσα) για τη διαστασιολόγηση έργων υποδομής ή τον προσδιορισμό των προσφερομένων υπηρεσιών. Εισαγωγή στο συγκοινωνιακό σχεδιασμό των 4-βημάτων. Μεθοδολογίες εκτίμησης και τα αντίστοιχα μοντέλα υπολογισμού. Αναλυτικοί αλγόριθμοι και παραδείγματα εφαρμογής.

Απαιτούμενες Γνώσεις

Συνιστάται στους φοιτητές να έχουν τις βασικές γνώσεις Πιθανοτήτων και Στατιστικής –Γραμμική παλινδόμηση

Κεφάλαια Μαθήματος

# Τίτλος Διδακτέα Ύλη Ώρες
1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Μεταφορικά Συστήματα. Χαρακτηριστικά του μεταφορικού (συγκοινωνιακού) συστήματος, αλληλεπίδραση μεταξύ των χρήσεων γης και μεταφορών. 1Χ3=3
2 ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το Αστικό Συγκοινωνιακό Σύστημα. Τα χαρακτηριστικά του Συστήματος. Οι προδιαγραφές των αστικών συγκοινωνιών-Δομή εξυπηρέτησης-Επίπεδο εξυπηρέτησης-Άνεση και ασφάλεια επιβάτη- 1Χ3=3
3 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ- Η ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ-ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη για συστηματική ανάλυση του Σχεδιασμού των Μεταφορών. Η Έννοια του Σχεδιασμού - Βασικοί ορισμοί - Πρακτική σημασία. Συνοπτική παρουσίαση της διαδικασίας επιλογής του τύπου και της αποδεικτικής ισχύος των μοντέλων υπολογισμού που χρησιμοποιούνται σε διάφορα στάδια του σχεδιασμού: εκτίμηση των μελλοντικών αναγκών σε υποδομές και μέσα. Έρευνα προέλευσης -προορισμού –Περιοχή μελέτης- Ζώνες – Δείγμα –Ερωτηματολόγια-Οι έρευνες προέλευσης προορισμού στην Αθήνα. Παρουσίαση και συζήτηση. 2Χ3=6
4 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 4 ΒΗΜΑΤΩΝ –ΓΕΝΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ Η διαδικασία σχεδιασμού των 4-βημάτων, εισαγωγή στις μεθοδολογίες εκτίμησης και τα μοντέλα υπολογισμού. Γένεση των Μετακινήσεων. Μοντέλα του Συντελεστή Ανάπτυξης. Μοντέλα Ανάλυσης Παλινδρόμησης. Μοντέλα Ανάλυσης κατά Κατηγορίες 2Χ3=6
5 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 4 ΒΗΜΑΤΩΝ –ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ Η διαδικασία σχεδιασμού των 4-βημάτων, εισαγωγή στις μεθοδολογίες εκτίμησης και τα μοντέλα υπολογισμού. Μέθοδοι ανάλυσης της κατανομής των Μετακινήσεων. Μοντέλα του Συντελεστή Ανάπτυξης (Furness, Fratar, Detroit). Μοντέλα Βαρύτητας. 2Χ3=6
6 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ Εισαγωγή στις βασικές συνιστώσες του προβλήματος του σχεδιασμού των υποδομών: η μεταφορική ζήτηση και η προσφορά που καθορίζει την ύπαρξη ή έλλειψη επαρκούς και κατάλληλης υποδομής. Διατύπωση των συνθηκών που εξασφαλίζουν την ισορροπία ανάμεσα στη προσφορά και στη ζήτηση στις μεταφορές -προϋπόθεση του βέλτιστου σχεδιασμού των συγκοινωνιακών υποδομών που οδηγεί στη βέλτιστη ανάλωση πόρων. 1Χ3=3
7 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 4 ΒΗΜΑΤΩΝ –ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ Η διαδικασία σχεδιασμού των 4-βημάτων, εισαγωγή στις μεθοδολογίες εκτίμησης και τα μοντέλα υπολογισμού. Ανάπτυξη μεθοδολογίας που διέπει τα βήματα της επιλογής του μέσου μετακίνησης. Αθροιστικά Μοντέλα (Μοντέλα καταμερισμού στα άκρα της μετακίνησης, Μοντέλα καταμερισμού μετακινήσεων με καμπύλες διαχωρισμού, Μοντέλα καταμερισμού μετακινήσεων-τύπου λογιστικής συνάρτησης (logit models) Εξατομικευμένα μοντέλα-Μοντέλα διακριτών επιλογών(Discrete choice models)) 2Χ3=6
8 Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 4 ΒΗΜΑΤΩΝ – ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ Η διαδικασία σχεδιασμού των 4-βημάτων, εισαγωγή στις μεθοδολογίες εκτίμησης και τα μοντέλα υπολογισμού. και του καταμερισμού της κυκλοφορίας στα δίκτυα. Μεθοδολογία φόρτισης συγκοινωνιακών δικτύων. Αναλυτικοί αλγόριθμοι και παραδείγματα εφαρμογής. Στατικά Μοντέλα (Ντετερμινιστικά-Στοχαστικά). Δυναμικά Μοντέλα. 2Χ3=6
9 ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Η εφαρμογή της διαδικασίας του σχεδιασμού των 4-βημάτων στην περίπτωση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας. 1Χ3=3

Μαθησιακοί Στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να: 1. γνωρίζουν τις κύριες κατηγορίες και χαρακτηριστικά των μοντέλων πρόβλεψης της ζήτησης των Μεταφορικών Αστικών Συστημάτων, 2. συνειδητοποιούν την ανάγκη για συστηματική ανάλυση του Σχεδιασμού των Μεταφορών , 3. κατανοούν τη δυνατότητα των μοντέλων ως εργαλεία Σχεδιασμού των Μεταφορικών Συστημάτων, 4. δομούν και εφαρμόζουν απλά μοντέλα με τη χρήση Excel, και να 5. υπολογίζουν με τη χρήση των μοντέλων πραγματικές περιπτώσεις εφαρμογής.

Μέθοδοι και Μέσα Διδασκαλίας και Μάθησης

Μέθοδοι Διδασκαλίας Διαλέξεις στην τάξη. Επίλυση απλών παραδειγμάτων και προβλημάτων στην τάξη. Συζήτηση περιπτώσεων εφαρμογής (case studies) στην τάξη.
Μέσα Διδασκαλίας Παρουσιάσεις στον Πίνακα. Διαφάνειες Power Point. Υπολογισμοί σε ΗΥ με Excel και υπολογιστικούς κώδικες.
Χρήση ΗΥ και προγραμμάτων Οι φοιτητές επιλύουν στην τάξη με τη βοήθεια των διδασκόντων απλές ασκήσεις χρησιμοποιώντας κυρίως EXCEL σε ΗΥ.

Αξιολόγηση Επίδοσης

  • 70% Τελική γραπτή εξέταση
  • 30% Ενδιάμεση πρόοδος